დღგ საქართველოში: როდის უნდა დარეგისტრირდე და როგორ აღრიცხო

მოკლე პასუხი: როდის ხდება დღგ სავალდებულო

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია სავალდებულოა, როცა თქვენი დღგ-ით დასაბეგრი მიწოდებებისა და მომსახურებების ჯამი ნებისმიერ უწყვეტ 12 კალენდარულ თვეში 100 000 ლარს გადააჭარბებს. გადაჭარბების დღიდან არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში საგადასახადო ორგანოს განცხადებით უნდა მიმართოთ. ეს წესი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 165-ე მუხლით არის დადგენილი და ერთნაირად ეხება შპს-ს და ინდივიდუალურ მეწარმეს.

მთავარი ხაფანგი ვადა კი არა, ის მომენტია, საიდანაც დღგ გეკისრებათ. კოდექსის მიხედვით, ვალდებულება იმ ოპერაციიდან წარმოიშობა, რომლითაც ჯამმა 100 000 ლარს გადააჭარბა, ამ ოპერაციის ჩათვლით. თუ ფასში დღგ არ გქონდათ გათვალისწინებული, ეს თანხა თქვენი მარჟიდან გადაიხდება.

რა ითვლება 100 000 ლარის ზღვარში

ზღვარი მცოცავია: ყოველ თვეს ბოლო 12 თვის ჯამი ითვლება, მიმდინარე თვის ჩათვლით. კალენდარული წლის დასაწყისი მრიცხველს არ ანულებს. მაგალითად, 2026 წლის ოქტომბერში ამოწმებთ 2025 წლის ნოემბრიდან 2026 წლის ოქტომბრამდე პერიოდს, ნოემბერში კი უკვე დეკემბრიდან ნოემბრამდე.

165-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით, ჯამში ზოგადად არ შედის დღგ-ისგან გათავისუფლებული ოპერაციები. თუმცა არის გამონაკლისები, რომლებიც მაინც ითვლება:

პრაქტიკული დასკვნა: ექსპორტიორს, რომელსაც ადგილობრივი გაყიდვები თითქმის არ აქვს, შეიძლება რეგისტრაცია მაინც დასჭირდეს, თუ ექსპორტის მოცულობამ 12 თვეში 100 000 ლარს გადააჭარბა.

განსაკუთრებული შემთხვევები

კოდექსი რამდენიმე სიტუაციაში ზღვრის დალოდებას არ ითხოვს:

• აქციზური საქონლის მწარმოებელი საქართველოში რეგისტრაციას აქციზური საქონლის მიწოდებამდე ითხოვს (მე-3 ნაწილი).
• რეორგანიზაციით შექმნილი პირი, თუ რომელიმე მხარე დღგ-ის გადამხდელი იყო, რეგისტრაციას დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებამდე ითხოვს, მაგრამ რეორგანიზაციის დასრულებიდან არაუგვიანეს 10 დღისა (მე-4 ნაწილი).
• საწარმო, რომელმაც შენატანად საქონელი ან მომსახურება დღგ-ის გადამხდელი პარტნიორისგან მიიღო, რეგისტრაციას დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებამდე, მაგრამ შენატანიდან არაუგვიანეს 10 დღისა ითხოვს (მე-5 ნაწილი).

ნაბიჯ-ნაბიჯ: რა უნდა გააკეთოთ ზღვრის გადაჭარბებისას

1. დააფიქსირეთ თარიღი და ოპერაცია, რომლითაც ჯამმა 100 000 ლარს გადააჭარბა. ამ თარიღიდან აითვლება განცხადების ვადაც და დღგ-ის ვალდებულებაც.
2. 2 სამუშაო დღეში წარადგინეთ განცხადება. რეგისტრაციის წესს ფინანსთა მინისტრის №996 ბრძანება („გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“) აწესრიგებს; 46-ე მუხლის მიხედვით, პირი საგადასახადო ორგანოს განცხადებით მიმართავს. განცხადების წარდგენის კონკრეტული გზა (მაგალითად, შემოსავლების სამსახურის პორტალის, rs.ge-ს ავტორიზებული გვერდიდან) წინასწარ დააზუსტეთ შემოსავლების სამსახურში ან თქვენს ბუღალტერთან.
3. გადახედეთ ფასებს. ხელშეკრულებებში და ფასების სიებში დააზუსტეთ, ფასი დღგ-ის ჩათვლითაა თუ დღგ-ის გარეშე. B2B კლიენტებთან 18%-ის დამატება, როგორც წესი, პრობლემა არ არის, რადგან ისინი ამ დღგ-ს ჩაითვლიან. საბოლოო მომხმარებლისთვის კი ფასის გაზრდა უფრო რთული გადაწყვეტილებაა.
4. დაიწყეთ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების გამოწერა. 180-ე მუხლის მიხედვით, დღგ-ის გადამხდელი სხვა დასაბეგრ პირს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურას უწერს, საბოლოო მომხმარებელს კი მხოლოდ მოთხოვნის შემთხვევაში. მოთხოვნისას ანგარიშ-ფაქტურის გაუცემლობის ჯარიმა დღგ-ის თანხის 100%-ია (282-ე მუხლი, მე-2 ნაწილი).
5. მოაგროვეთ შემავალი ანგარიშ-ფაქტურები. შესყიდვებზე გადახდილი დღგ-ის ჩათვლის საფუძველი სწორედ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაა (176-ე მუხლი), იმპორტის შემთხვევაში კი იმპორტის დეკლარაცია.
6. მოემზადეთ პირველი დეკლარაციისთვის. საანგარიშო პერიოდი კალენდარული თვეა (167-ე მუხლი), დეკლარაცია წარედგინება და გადასახადი გადაიხდება არაუგვიანეს მომდევნო თვის 15 რიცხვისა (168-ე მუხლი).

რა ღირს დაგვიანება

282-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა იწვევს ჯარიმას ამ პერიოდში განხორციელებული დასაბეგრი ოპერაციების (გათავისუფლებულის გარდა) თანხის 5%-ის ოდენობით. ეს ჯარიმა ბრუნვიდან ითვლება და არა დღგ-ის თანხიდან, ამიტომ რამდენიმეთვიანი დაგვიანებაც კი საგრძნობია. ამას ემატება თავად დღგ, რომელიც ზღვრის გადაჭარბების ოპერაციიდან გეკისრებათ. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, ამ ჯარიმის გამოყენებისას იმავე საანგარიშო პერიოდებზე დღგ-ის დეკლარაციასთან დაკავშირებით 274-ე და 275-ე მუხლების ჯარიმები აღარ გამოიყენება.

ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია: როდის აქვს აზრი

165-ე მუხლის მე-6 ნაწილი ნებაყოფლობით რეგისტრაციას ნებისმიერ დროს უშვებს. ასეთ შემთხვევაში დღგ-ის გადამხდელად საგადასახადო ორგანოსთვის მიმართვის დღიდან ითვლებით.

ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია ჩვეულებრივ მაშინ აქვს აზრი, როცა:

• თქვენი კლიენტები ძირითადად დღგ-ის გადამხდელი კომპანიებია და 18% მათთვის ჩათვლადია;
• დიდ ინვესტიციას აკეთებთ (აღჭურვილობა, რემონტი, საქონლის მარაგი) და შესყიდვების დღგ-ის ჩათვლა გსურთ;
• მსხვილი კლიენტები ან ტენდერები დღგ-ის გადამხდელ მომწოდებელს ამჯობინებენ.

პირიქით, თუ საბოლოო მომხმარებლებს ემსახურებით და შესყიდვებზე დღგ ცოტაა, ნებაყოფლობითი რეგისტრაცია ხშირად ფასს ზრდის ან მარჟას ამცირებს.

რეგისტრაციის გაუქმება

165¹ მუხლის მიხედვით, გაუქმება შეგიძლიათ მოითხოვოთ, თუ ბოლო 12 კალენდარული თვის დასაბეგრი ოპერაციების ჯამი დღგ-ის გარეშე 100 000 ლარს არ აღემატება და უკანასკნელი რეგისტრაციიდან 1 წელი გავიდა. განცხადებით გაუქმება განცხადების მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან მოქმედებს. Commersant.ge-ს ცნობით, 2024 წლის თებერვლიდან №996 ბრძანების 47-ე მუხლის ცვლილებით, თუ პირს რეგისტრაციის ვალდებულება საგადასახადო შემოწმებისას დაუდგინდა და რეგისტრაციის გაუქმების უფლება იმავე შემოწმების პერიოდში წარმოეშვა, საგადასახადო ორგანოს შეუძლია, პირის თანხმობით, რეგისტრაცია შემოწმების პერიოდშივე გააუქმოს.

დღგ-ის აღრიცხვა რეგისტრაციის შემდეგ: ყოველთვიური ციკლი

რეგისტრაციის შემდეგ ბუღალტერიას ყოველთვიური რიტმი უჩნდება:

5 რიცხვის წესი შემოსავლების სამსახურმა გამოაცხადა: თუ მიღებული ანგარიშ-ფაქტურა ამ თარიღისთვის ისევ დაუდასტურებელია, ავტორიზებულ გვერდზე ანგარიშ-ფაქტურების მოდულების გარდა ყველა სხვა სერვისი იზღუდება, სანამ ფაქტურებს არ დაადასტურებთ ან არ უარყოფთ. დეტალურად ეს და ზედნადებების მხარე აღწერილია სტატიაში CRM და RS.ge: გაყიდვებიდან ზედნადებამდე.

ერთი შენიშვნა ჩათვლის წესზეც: 175-ე მუხლის მიხედვით, დღგ-ის ჩათვლა შეიძლება იმ შესყიდვებზე, რომლებიც დასაბეგრი ოპერაციებისთვის გამოიყენება. თუ დასაბეგრთან ერთად ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებულ ოპერაციებსაც ახორციელებთ (მაგალითად, ფინანსურს), შეიძლება პროპორციული ჩათვლა დაგჭირდეთ (177-ე მუხლი). ეს წინასწარ უნდა გაითვალისწინოთ ანგარიშთა გეგმაში და გადასახადების დაყენებისას.

როგორ მუშაობს ეს Odoo-ში

Odoo-ს ქართული ლოკალიზაცია l10n_ge 19.0 ვერსიიდან არსებობს და Odoo 20-შიც ხელმისაწვდომია. მოდულის აღწერის მიხედვით, ის შეიცავს ქართულ ანგარიშთა გეგმას, გადასახადების ჯგუფებსა და გადასახადებს, ფისკალურ პოზიციებს და დღგ-ის ანგარიშს.

რას იღებთ სტანდარტულად:

• გადასახადები: გაყიდვის 18% (მათ შორის ცალკე ვარიანტები ავანსებისთვის, უსასყიდლო მიწოდებისთვის, ბარტერისთვის), ექსპორტის 0% და გათავისუფლებული ოპერაციების ცალკე გადასახადები (ფინანსური, მიწა, სხვა), შესყიდვის 18% (მათ შორის ცალკე ვარიანტები ძირითად საშუალებებთან დაკავშირებული შემთხვევებისთვის, ბარტერისთვის და აუქციონისთვის), იმპორტისა და უკუდაბეგვრის (reverse charge) გადასახადები.
• ფისკალური პოზიციები: „Georgia (VAT Registered)“, „Georgia (non-VAT Registered)“, „Non-Georgia“ და „Domestic non-registered individual“ (შიდა არარეგისტრირებული ფიზიკური პირი). პირველი სამი პოზიცია პარტნიორის ქვეყნისა და დღგ-ის ნომრის მიხედვით ავტომატურად ენიჭება და შესაბამისად ცვლის გადასახადს.
• დღგ-ის ანგარიში (VAT Report), რომელიც თვის ოპერაციებს დეკლარაციის მოსამზადებლად აჯამებს.

რა არ არის სტანდარტულად:

• RS.ge-სთან კონექტორი. Odoo სტანდარტულად ვერ გაგზავნის ანგარიშ-ფაქტურას ან ზედნადებს rs.ge-ზე და ვერ ჩამოტვირთავს შემოსულ ფაქტურებს დასადასტურებლად. ამ ინტეგრაციას Caucasus ERP დანერგვისას აწყობს.
• 100 000 ლარის ზღვრის შეტყობინება. სტანდარტული ფუნქცია, რომელიც გეტყვით, რომ ზღვარს უახლოვდებით, არ არსებობს. ინვოისების ანალიზის ანგარიშში ბოლო 12 თვის რეალიზაციის ნახვა ხელითაც შეიძლება, მაგრამ Caucasus ERP დანერგვისას ცალკე დაფას აწყობს: ის მცოცავ 12-თვიან ჯამს ითვლის, ექსპორტს ზღვარში ითვალისწინებს, ფიქსირებული გადასახადის საქმიანობას გამორიცხავს და ბუღალტერს გაფრთხილებას უგზავნის, მაგალითად 80 000 ლარზე.
• დღგ-ის დეკლარაციის პირდაპირი წარდგენა. დეკლარაცია ისევ rs.ge-ზე წარედგინება; Odoo-ს ანგარიში მის მომზადებასა და შემოწმებაში გეხმარებათ.

რეგისტრაციის დღეს Odoo-ში ცვლილება მარტივია: რეგისტრაციის თარიღიდან პროდუქტებსა და ინვოისებზე დღგ-ის გადასახადებს და შესაბამის ფისკალურ პოზიციებს იყენებთ, ფასების სიებს კი აახლებთ. თუ ამჟამად FINA ან ORIS გაქვთ და Odoo-ზე გადასვლას განიხილავთ, შედარება იხილეთ სტატიაში Odoo, FINA თუ ORIS, ხოლო ფინანსური ნაწილის აღწერა გვერდზე ფინანსები და ბუღალტერია.

სად არ გამოგადგებათ ეს სტატია

ეს არის მიმოხილვა მცირე და საშუალო კომპანიისთვის, რომელიც ზღვარს უახლოვდება. ის არ ფარავს არარეზიდენტების ციფრულ მომსახურებას, იმპორტის დღგ-ის გადავადებას, სამშენებლო და უძრავი ქონების სპეციფიკას და თავისუფალი ინდუსტრიული ზონების რეჟიმს. ამ შემთხვევებში საგადასახადო კონსულტანტთან გასაუბრება აუცილებელია.

რა შეიძლება შეიცვალოს

2026 წლის სექტემბერში პარლამენტს საინიციატივო ჯგუფის საკანონმდებლო წინადადება წარედგინა, რომელიც სავალდებულო რეგისტრაციის ზღვრის 100 000-დან 500 000 ლარამდე გაზრდას ითვალისწინებს (Geotimes.ge, 22.09.2026). ეს მხოლოდ წინადადებაა და კანონად მიღებული არ არის. დღეს მოქმედი ზღვარი 100 000 ლარია; სტატიას განვაახლებთ, თუ კანონი შეიცვლება.

ჩამონათვალი ზღვრის მახლობლად მყოფი კომპანიისთვის

• ყოველი თვის ბოლოს დაითვალეთ ბოლო 12 თვის დასაბეგრი ოპერაციები, ექსპორტის ჩათვლით.
• 80–90 ათას ლარზე დაიწყეთ მომზადება: ფასები, ხელშეკრულებები, ანგარიშ-ფაქტურების პროცესი.
• განსაზღვრეთ, ვინ წარადგენს განცხადებას და ვინ ადასტურებს შემოსულ ფაქტურებს მომდევნო თვის 5 რიცხვამდე.
• გადაამოწმეთ, სწორადაა თუ არა გამოწერილი მომწოდებლების ანგარიშ-ფაქტურები, რომ ჩათვლა არ დაკარგოთ.
• ბუღალტრულ სისტემაში წინასწარ მოამზადეთ დღგ-ის გადასახადები და ფისკალური პოზიციები.

თუ გსურთ, ჩვენ დაგეხმარებით Odoo-ში ზღვრის კონტროლის, ანგარიშ-ფაქტურების და დღგ-ის ანგარიშის მოწყობაში.

FAQ

როგორ ითვლება 100 000 ლარის ზღვარი: კალენდარული წლით თუ მცოცავად?

მცოცავად. კოდექსი ამბობს „ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში“, ამიტომ ყოველ თვეს უნდა შეამოწმოთ ბოლო 12 თვის ჯამი, მიმდინარე თვის ჩათვლით. იანვარში კალენდარული წლის დაწყება მრიცხველს არ ანულებს.

ექსპორტი ითვლება ზღვარში, თუ ის დღგ-ისგან გათავისუფლებულია?

დიახ. 165-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით, გათავისუფლებული ოპერაციები ზღვარში ზოგადად არ ითვლება, მაგრამ გამონაკლისია საქონლის ექსპორტი, 172-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილებით გათავისუფლებული ოპერაციები და ფინანსური ან უძრავ ნივთთან დაკავშირებული ოპერაციები, თუ ეს ძირითადი საქმიანობაა. ამიტომ ექსპორტიორს რეგისტრაცია შეიძლება ადგილობრივი გაყიდვების გარეშეც დასჭირდეს.

შეიძლება თუ არა ნებაყოფლობით დარეგისტრირება, თუ ბრუნვა 100 000 ლარზე ნაკლებია?

შეიძლება. 165-ე მუხლის მე-6 ნაწილით, ნებაყოფლობით რეგისტრირებული პირი დღგ-ის გადამხდელად საგადასახადო ორგანოსთვის მიმართვის დღიდან ითვლება. ეს ხშირად სასარგებლოა, როცა კლიენტები დღგ-ის გადამხდელი კომპანიებია და გსურთ, შესყიდვებზე გადახდილი დღგ ჩაითვალოთ.

შეიძლება თუ არა დღგ-ის რეგისტრაციის გაუქმება?

165¹ მუხლის მიხედვით, გაუქმება შეგიძლიათ მოითხოვოთ, თუ ბოლო 12 კალენდარული თვის დასაბეგრი ოპერაციების ჯამი დღგ-ის გარეშე 100 000 ლარს არ აღემატება და უკანასკნელი რეგისტრაციიდან 1 წელი გავიდა. განცხადების შემთხვევაში რეგისტრაცია განცხადების მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან უქმდება.

Odoo თავად შემატყობინებს, რომ ზღვარს ვუახლოვდები?

სტანდარტულად ასეთი შეტყობინება არ არსებობს. ზღვრის კონტროლი ინვოისების ანალიზის ანგარიშით ან ცალკე დაფით ხდება, სადაც ბოლო 12 თვის დასაბეგრი რეალიზაცია ჯამდება. Caucasus ERP ასეთ დაფას და შეტყობინებას დანერგვისას აწყობს.

წყაროები

1. Matsne.gov.ge: საქართველოს საგადასახადო კოდექსი (მუხლები 165, 165¹, 165², 166, 167, 168, 172, 175, 176, 177, 180, 282)
2. Matsne.gov.ge: ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანება „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ (მუხლები 46, 47)
3. Commersant.ge: დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმება გამარტივდა (13.02.2024)
4. Geotimes.ge: დღგ-ის რეგისტრაციის ზღვრის 500 000 ლარამდე გაზრდის საკანონმდებლო წინადადება (22.09.2026)
5. Sputnik საქართველო: 1 ოქტომბრიდან საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების დადასტურების ახალი წესი ამოქმედდება (07.07.2026)
6. PwC Worldwide Tax Summaries: Georgia, Corporate, Other taxes
7. GitHub, Odoo: l10n_ge მოდული (19.0), გადასახადები და ფისკალური პოზიციები

მეტი დანერგვის შესახებ: Odoo-ს გადაწყვეტილებები დარგების მიხედვით · 1C-დან Odoo-ზე გადასვლა